KBIW

1. Browserafspraken

   In gewone taal

   De browser moet de website ongeveer kunnen lezen zoals bedoeld.

   Technische achtergrond

   Een browser opent geen pagina; hij onderhandelt met een reeks afspraken die samen toevallig pagina worden genoemd. Het begint met het adres: klassiek bekeken via RFC 3986, section 3, hedendaags bekeken via de WHATWG URL Standard, die zelf weer aangeeft waarom strakke URI-theorie en browserpraktijk niet altijd dezelfde lunchtafel delen.

   Daarna volgt HTML. De browser leest bytes, vermoedt of weet een codering, bouwt tokens, maakt nodes, en doet alsof een rommelig document altijd al een keurige boom wilde zijn. De parsing-machine staat uitvoerig in de HTML Standard, parsing section. Wie liever met paragrafen strooit kan dit aanduiden als HTML §13.2, WHATWG/HTML/parsing, of simpelweg "het deel waar de browser vergeeft wat de auteur niet bedoelde".¹

   KBIW maakt hiervan geen conformance-examen. De uitgebreide test vraagt alleen of de browser op een geloofwaardige manier bij een documentachtige toestand kan komen. Compatibiliteit is hier dus een praktische sfeer, niet een getelde inventaris van elk element, attribuut, legacy-gedrag en genest randgeval.

   • URL als afspraak: WHATWG URL Standard; zie ook RFC3986/3 voor de oudere bouwtekening.
   • HTML parsing: HTML Standard parsing, met voldoende toestanden om een middag zoek te raken.
   • DOM-achtige gevolgen: DOM Standard, omdat het document uiteindelijk iets moet worden waar scripts, stijlen en gebruikershandelingen tegenaan kunnen praten.

   ¹ Niet te verwarren met een belofte dat elk historisch browsergedrag gewenst is. Het is slechts de erkenning dat webcompatibiliteit vaak bestaat uit formele tekst, implementatiegewoonte en voorzichtig bijgeloof.

2. Hypertekst

   In gewone taal

   Links, paginaonderdelen en verwijzingen moeten bruikbaar overkomen.

   Technische achtergrond

   Hypertekst is het vriendelijke woord voor documenten die niet op hun plaats blijven. Een link kan relatief zijn, absoluut zijn, naar een fragment wijzen, of via servergedrag alsnog ergens anders eindigen. De tekstboekbron is RFC 3986 section 4.2 over relatieve verwijzingen, maar de browser leeft tegelijk in HTML, HTTP en soms in wat oudere content die nog steeds recht van bestaan opeist.

   HTML-links zelf horen thuis in de HTML Standard, links section. HTTP kan daarnaast relaties en verwijzingen meedragen: zie bijvoorbeeld RFC 8288 section 3 over link serialisatie, en lees dat desnoods naast RFC 9110 section 10.1.2, waar de Link-header als veldnaam verschijnt. Dat is een deftige manier om te zeggen: een webpagina wijst niet alleen met blauwe woorden.

   Voor de bezoeker is de norm eenvoudiger en daardoor strenger: klikken moet ergens zinvols doen. Of de verwijzing ontstond uit een a-element, een redirect, een basis-URL, een fragment, een resource hint of een scriptmatige afspraak is in deze proef alleen relevant als het zichtbaar wordt als bruikbaarheid of verwarring.

   1. [3986.4.2] Relatieve referenties bestaan omdat absolute adressen anders te vaak herhaald moeten worden.
   2. RFC 8288, par. 3: links kunnen ook buiten de HTML-bron als geserialiseerde relaties bestaan.
   3. HTML Standard / links: de levende afspraak waarin browsers hun daadwerkelijke geduld tonen.
3. Beeldopbouw

   In gewone taal

   Tekst, vormgeving en beelden moeten samen een herkenbaar scherm maken.

   Technische achtergrond

   Beeldopbouw is het terrein waar een geldig antwoord alsnog visueel onbruikbaar kan worden. De server kan HTML sturen, de HTML kan CSS aanwijzen, de CSS kan afbeeldingen verwachten, en de browser mag daar een renderboom, stijlcascade, layout, painting en compositing van maken. Een bezoeker noemt dat gewoon "de pagina".

   De formele sporen liggen verspreid. Media types worden geregistreerd volgens RFC 6838 section 4.2, HTTP geeft via RFC 9110 section 8.3 inhoudstypen door, CSS begint syntactisch bij de CSS Syntax Module Level 3, en PNG heeft met RFC 2083 een historisch keurige beschrijving. SVG woont weer elders, JPEG nog weer elders, en webfonts maken de route graag langer dan de tekst zelf.

   De uitgebreide KBIW-proef blijft daarom nadrukkelijk impressionistisch. Zij wil niet verklaren of een specifieke border-radius, viewport-eenheid of kleurprofiel moreel juist is. Zij kijkt of de browser, met zijn eigen grafische gewoonten, iets kan tonen dat op de bedoelde website lijkt.

   • Content-Type: RFC 9110 §8.3, omdat de browser graag wil weten of hij tekst, beeld of iets anders vasthoudt.
   • Media type-registratie: RFC6838, 4.2, voor de bureaucraat in elk bestandstype.
   • CSS-syntaxis: CSS Syntax 3, niet omdat elke accolade heilig is, maar omdat een ontbrekende accolade soms de halve vormgeving meesleept.
   • PNG: RFC 2083, een voorbeeld van hoe zelfs een afbeelding administratief lang kan worden uitgelegd.
4. Tekens en interactie

   In gewone taal

   Letters, knoppen en kleine bewegingen moeten normaal aanvoelen.

   Technische achtergrond

   Tekens en interactie lijken klein totdat er een accent verdwijnt, een knop niets doet, een formulier tekens verwart, of een script net te laat ontdekt dat de pagina bestaat. Tekst begint vaak bij UTF-8, beschreven in RFC 3629 section 3, maar browsers volgen daarnaast de Encoding Standard, juist omdat het web veel documenten bevat die niet netjes op tijd hun bedoelingen melden.

   Interactie zelf loopt via DOM, events en JavaScript. De DOM Standard events beschrijft hoe gebeurtenissen worden gemodelleerd; ECMAScript geeft de taal een formele ruggengraat in ECMA-262. Dat betekent niet dat KBIW JavaScript waardeert als versiering. Het betekent alleen dat een moderne website zonder enige interactieve afspraak vaak minder is dan zijn eigen schermafbeelding.

   Ook hier blijft het oordeel doelbewust korrelig. Een klik, invoerveld of dynamische melding hoeft niet door een apart KBIW-subcomite op spirituele zuiverheid te worden gewogen. Als de website voor de bezoeker als website reageert, is dat de relevante waarneming; als alles bevroren of onleesbaar blijft, is de technische ondertitel minder belangrijk dan de mislukte ervaring.

   Verwijzingen in gemengde stijl: RFC3629 §3; WHATWG Encoding / utf-8; DOM Standard, "Events"; ECMA-262 current edition. Niet alle bronnen hebben dezelfde publicatietraditie, wat precies het punt is.

Klik op de knop om de uitgebreide test in een nieuw venster te starten. De uitkomst in dat venster laat globaal zien hoe de pagina voor een bezoeker wordt opgebouwd en in beeld verschijnt.

De bezoeker heeft de werking waargenomen. Alle vier de bevindingen zijn bevestigd.